Occupational Healthبهداشت حرفه ای   

تعریف

علمی است که درباره مسائل مختلف بهداشتی کلیه کسانی که کار میکنند بحث وگفتگو می کند

اهداف بهداشت حرفه ای

1)تامین وارتقاء هرچه بیشترسلامت جسمی روانی اجتماعی کارکنان همه مشاغل

2)پیشگیری از بیماری ها وحوادث ناشی از کارورسیدگی به آنها

3)انتخاب گارگر وکارمند برای محیط وشغلی که از نظر جسمانی وروانی قدرت انجام آن را داردوبطور خلاصه تطبیق کارباانسان در صورت امکان

 

برنامه های بهداشت حرفه ای

 

 

1)آزمایشات پزشکی گوناگون

2)برنامه های مربوط به بهداشت محیط کار

3)برنامه های مربوط به حفاظت و ایمنی وجلوگیری ازسوانح حین کار

4) ایجاد امکانات بهداشتی درمانی وکمکهای اولیه درمحیط کار

اقدامات پزشکی

الف)معاینه کارگران قبل از استخدام:شامل سابقه خانوادگی وشغلی ومعاینات دقیق بدنی وعکس قفسه سینه

ب)معاینه ادواری:بسیاری از بیماری ها با منشاءشغلی ماه ها وسالها به طول می انجامد تا بروز نماید وپیشرفت آرام بیماری ها منجر میشود که درمراحل      اولیه بیماری نا شناخته باقی بماند

به طور معمول کارگران یکبار در سال معاینه می شوند ولی در بعضی مشاغل معاینه ماهیانه طول میکشد مانند سرب ورادیوم یا حتی روزانه مانند سروکارداشتن با دی کرومات ها

ج)خدمات مراقبت پزشکی وبهداشتی:شامل مراقبت پزشکی از بیماری های شغلی خدمات درمانی اولیه وایمن سازید

د)نظارت بر محیط کار: باید پزشک ازکارخانه بازدید های مکرر به عمل آوردومحیط را از نظرگرما روشنایی تهویه رطوبت و...مورد بررسی قراردهد

ز)آموزش بهداشت :بهتر است آموزش بهداشت قبل ازآغاز کار کارگرشروع

 شود

محیط کار

انواع واقسام عوامل زیان آورموجود در محیط کار می توانند ایجاد بیماری نمایند وبیماری ها را میتوانیم برحسب عامل ایجاد کننده آن به 5دسته تقسیم بندی کنیم

1)بیماری های ناشی از عوامل فیزیکی

2)بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی

3)بیماری های ناشی از عوامل بیولوژیکی

4)بیماری های ناشی ازعوامل روانی

5)بیماری های ناشی ازعوامل مکانیکی

دانشی که درآن ابزار کار محیط وشرایط کاربرای انسان و به تناسب توان وظرفیت های جسمی وروانی او تنظیم شود ارگونامی نام دارد

برای پیشگیری ازبیماری های شغلی باید اقدامات مهندسی مناسب انجام شود:

1)ساختمان کارخانه از ابتدا طبق نقشه واستاندارد ساخته شود

2)بکارگیری ماشین آلات تا خطرتماس بین مواد زیان آورباکارگرکم شود

3)جانشین سازی :یعنی به جای مواد خطرناک یک ماده بی خطر یا کم خطر استفاده شود

4)به کار بردن وسایل ایمنی:مانند کفش ایمنی ماسک وعینک

5)پایش محیط زیست :بررسی های دوره ای ازمحیط صورت گیرد

6)وضع قوانینی که از طرف کارفرمایان وکارگران باید رعایت شود

4)بیماری های ناشی ازعوامل روانی

5)بیماری های ناشی ازعوامل مکانیکی

دانشی که درآن ابزار کار محیط وشرایط کاربرای انسان و به تناسب توان وظرفیت های جسمی وروانی او تنظیم شود ارگونامی نام دارد

برای پیشگیری ازبیماری های شغلی باید اقدامات مهندسی مناسب انجام شود:

1)ساختمان کارخانه از ابتدا طبق نقشه واستاندارد ساخته شود

2)بکارگیری ماشین آلات تا خطرتماس بین مواد زیان آورباکارگرکم شود

3)جانشین سازی :یعنی به جای مواد خطرناک یک ماده بی خطر یا کم خطر استفاده شود

4)به کار بردن وسایل ایمنی:مانند کفش ایمنی ماسک وعینک

5)پایش محیط زیست :بررسی های دوره ای ازمحیط صورت گیرد

6)وضع قوانینی که از طرف کارفرمایان وکارگران باید رعایت شود

گرما

درصنایع لاستیک سازی وشیشه گری نانوایی وذوب فلزات و...گرمای زیادی تولید می شود اگردرجه رطوبت هم خیلی زیاد باشد باعث کرامپ های عضلانی میشود همچنین گرما می تواند باعث گرمازدگی  سوختگی پوست وشوک شود علت کرامپ عضلانی تعریق زیاد وازدست دادن آب واملاح بدن به خصوص سدیم است

درمان آن جایگزینی آب واملاح واستفاده قرص نمک می باشد

علائم گرمازدگی ضعف خستگی سرگیجه نبض تند وکاهش فشار خون است

سرما

کارگرانی که در زمستان درمحیط های باز کار میکنند مثل سوزن بانان قطار ویا کارگران سردخانه در معرض خطرات سرما هستند .بیماری های ناشی از سرما عبارتند از: سرخی پوست اختلالات عروقی واز دست دادن اندام سرمازده به علت گانگرن

پیشگیری

1)معاینه قبل از استخدام: افرادی که مشکل عروق محیطی دارند در این مکان ها به کار گرفته نشوند

2)استفاده از غذاهای گرم

3)تنظیم ساعت کار واستراحت

4)استفاده از پوشاک مناسب

5)آماده کردن قطعات ولوازم در محیط های گرم که باعث توقف کوتاهتر کارگردر محیط های سرد می شود

نور

اشعه غیر یونیزانرا به سه دسته تقسیم میکنند

1)اشعه مادون قرمز

2)اشعه ماوراء بنفش

3)اشعه نوری قابل رویت

الف)اشعه مادون قرمز: این اشعه باعث افزایش درجه حرارت بدن می شود عدسی چشم حساسیت زیادی به این اشعه نشان می دهد  لذا درکارگرانی که در مقابل کوره ها کار میکنند ایجاد آب مروارید وکاتاراکت میکند ولازم است که کارگران از عینک استفاده کنند

ب)اشعه ماوراء بنفش : تابش این اشعه برپوست سبب کم شدن تعریق سوختگی درجه 1و2 وسرطان پوست میشوددر مشاغلی مانندجوشکاری تابش این اشعه به چشم باعث التهاب قرنیه  سوختگی ملتحمه وآبریزش چشم میشود بنابر این جوشکاران باید از عینک وپوشش مناسب استفاده نمایند

نور

اشعه غیر یونیزانرا به سه دسته تقسیم میکنند

1)اشعه مادون قرمز

2)اشعه ماوراء بنفش

3)اشعه نوری قابل رویت

الف)اشعه مادون قرمز: این اشعه باعث افزایش درجه حرارت بدن می شود عدسی چشم حساسیت زیادی به این اشعه نشان می دهد  لذا درکارگرانی که در مقابل کوره ها کار میکنند ایجاد آب مروارید وکاتاراکت میکند ولازم است که کارگران از عینک استفاده کنند

ب)اشعه ماوراء بنفش : تابش این اشعه برپوست سبب کم شدن تعریق سوختگی درجه 1و2 وسرطان پوست میشوددر مشاغلی مانندجوشکاری تابش این اشعه به چشم باعث التهاب قرنیه  سوختگی ملتحمه وآبریزش چشم میشود بنابر این جوشکاران باید از عینک وپوشش مناسب استفاده نمایند

فشار هوا

 

فشار هوا با ارتفاع از سطح دریا رابطه عکس دارد کاردرفشار زیاد مثل کار در زیر آب برای ساختن اسکله یا غواصان . کارگرانی که در اعماق زیاد کار میکنند  اگر به طورناگهانی به فشار معمولی برگردند حبابهای هوا درخون آنها ایجادآمبولی خواهد کرد

کار در فشارکم : مانند خلبان ها وکارگرانی که درطبقات بالای آسمان خراشها کار میکنند اکسیژن در این ارتفاعات کمتر خواهد بود .در صورت کم شدن فشار گازهای محلول در مایعات بدن حالت گازی به خود میگیرند لذا تنگی نفس سوزش خارش پوست اختلالات شنوایی وبینایی بروز میکند

پیشگیری:حداکثرسن کارگر35 سال باشد زیرا افزایش سن افزایش عوارض را به دنبال دارد و محدود کردن ساعت کار در اعماق و برگشت از فشار زیاد به فشار کم باید آهسته باشد

 

سر وصدا

سرو صدای بیشتر از85 دسی بل برای 8ساعت کار مداوم در روز و5روز در هفته موجب ناراحتی های زیر می شود:

1)کری شغلی

2)افزایش نبض وتاکی پنه واختلال در خواب

3)اثرات عمومی مثل تهوع استفراغ سر گیجه

صدای کمتراز85دسی بل با فرکانس بین 300تا4800 ارتعاش درثانیه خطری ندارد

پیشگیری :

1)کاهش صدا از منبع تولید

2)جلوگیری از انتقال صدا

3)انجام حفاظت فردی

ارتعاش

منظور از ارتعاش حرکات نوسانی است که ذرات در حول نقطه مرکز خود انجام میدهند و وسایلی که ارتعاش ایجاد میکنند عبارتند از مته های الکتریکی ماشین های نخ ریسی و...ارتعاش زیاد باعث از دست دادن کنترل حرکت عضله آسیب به چشم کلیه نسوج نرم ضایعات استخوانی ومفصلی وضایعات عروقی می شود شایعترین عارضه ناشی از ارتعاش بیماری سپید انگشت یا کم خونی موضعی انگشتان یا پدیده رینود می باشد

الکتریسیته

در این زمینه می توان به برق گرفتگی اشاره کرد

بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی

عوامل شیمیایی زیان آوردرمحیط عبارتند از:

1)گازها وبخارات : آئروسل یا مواد معلق در هوا مثل گردوغبار ودود .مهمترین خطر عوامل شیمیایی ایجاد مسمومیت استاین مواد ازراه پوست مخاط دستگاه گوارش وتنفس وارد بدن میشوند مهمترین راه انتقال تنفسی است گرد وغباری که اندازه آنها کمتراز 5میکرون باشد وارد ریه می شوند شایعترین بیماری ناشی از گردوغبار آنتراکوزیس وسیلیکوزیس است

استنشاق سیلیسیوم موجب سیلیکوزیس در معدن کاران میشود

سرطان ریه در افرادی که در معادن ودر تماس با آزبست قراردارند مشاهده میشود

سرطان پوست در افرادی که درمعرض اشعه مستقیم آفتاب واشعه ایکس می باشند دیده میشود

فلزها وترکیبات آنها مانند سرب جیوه منگنز

مواد شیمیایی مانند اسیدها وبازها

 

بیماری های ناشی از عوامل بیولوژیکی

 

مانند تب مالت سیاه زخم هپاتیت هاری

بیماری های ناشی از عوامل مکانیکی

مانند حوادث حین انجام کار از جمله انفجار در اتاق عمل انفجار دیگهای بخار وافتادن وسایل سنگین برروی بدن برای پیشگیری استفاده از کفش کلاه وماسک توصیه میشود برای پیشگیری از حوادث سه اصل بایدرعایت شود

پیش بینی  پیشگیری  انجام کمکهای اولیه

بیماری های ناشی ازعوامل روانی

مانند نوروزها وسایکوزها وانواع بیماریهایی که درمحیط کاربوجود می آیند

اقدامات لازم برای حفظ سلامت کارگران

1)تغذیه : اگرتعداد گارگرها بیش از250نفرباشد تاسیس غذاخوری اجباری است

2)مبارزه بابیماری های واگیر

3)بهداشت محیط زیست(آب وتوالت وروشنایی تهویه و4)بهداشت روانی

5)آموزش بهداشت

6)تنظیم خانواده

7)اقدامات مربوط به زنان وکودکان(مرخصی زایمان وکارکردن کودک کمتراز 14سال درکارخانه یامعدن ممنوع است)

گرما)